Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, zira bellek çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır zira kalabalık yerlerde hafif notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri baştan belirlemek işin temeli olur. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır ve notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan davranıp hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla yumuşak ama net başlar tabii ki bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman sabit ışık ile sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 belli belirsiz notayı, 5 de damakta baskın duran güçlü notayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır hem de ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin tonlar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma temposu ise tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ve notalar sonradan belirir hem de bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki his ile burnun yakaladığı koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı yazmak gerekir bu ayrım başta küçük görünse de yorumları epey değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir soluk aromayı çok geniş açar. Robusto formunda puro gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports gibi ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı bırakır hızlı bir nefes de ince notaları örter. Güç dilde zayıf fakat burunda yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler açısından önce burundan algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir ağız en belirgin aromayı dahi silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca buzlu sıvılar dili uyuşturur hem de tat algısını düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra keskin notalar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde çay de düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin payı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü ise sedir notasını çabucak gösterip sona erer çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple sakin ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Boy küçüldükçe tat ayrıntısı daralır, fakat güç algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir yargı sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile saat izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Saat, puro ismi ile not deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Notlar arasında iki puandan çok sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin sedir kokusu şeklinde bir not yeterli olur. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, içimin damaktaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını belirgin taşıyabilir örneğin sert bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem notasını güçlü taşır üstelik dolgun bir duman aromasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü lezzet verebilir aksi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında yoğunluk farkı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada de duman ağırlaşır hem de aroma silikleşir ısı ise tütünün yanma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net okunur tadım anı planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki hava veya esinti olur. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada duman birikirse sonraki denemenin aroması yanlış algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla sertse kül yapısı bozulur.